โดยวันนั้น ได้แอบนำเกสรจากต้นพ่ออีกต้นมาเข้ากับ ต้นแม่ต้นเดิม (เจ้าไอยเรศรวงข้าวโพด) โดยความคาดหวัง อยากให้ได้ลูกไม้ที่ออกมาช่อยาวดอกใหญ่ ซึ่งมีช่อดอกแน่น จะมีสีเข้มจัด โดยข้อมูลของคู่ผสมมีดังนี้

ต้นแม่ถือฝัก : ไอยเรศรวงข้าวโพด (พัฒนาโดยคุณลุงบัญชา)

ปัจจุบันเป็นไม้ช่อที่ 2 ซึ่งเห็นแววตั้งแต่ตอนเป็นไม้ช่อแรกในปี 2553 แล้วครับ โดยไม้ต้นนี้เป็นไม้ สวยสุดในชุด (35 ต้น) ที่ทางสวนรับมาเลี้ยงตั้งแต่ตอนที่ยังเป็นไม้นิ้ว จากสวนคุณลุงบัญชา ซึ่งจุดเด่นของไอยเรศไม้นี้มีดังนี้ครับ

• ทรงต้นสวย ใบหนา แถมยังไม่ยาวเก้งก้าง
• ฟอร์มช่อดอกยาว โดยที่ช่อยังแน่นเป็นทรงกระบอกคล้ายรวงข้าวโพดอีกต่างหาก (โดยปกติหากช่อยาวก็จะไม่แน่น, หากแน่นก็จะไม่ยาว)
• ดอกมีสีม่วงเข้ม สะดุดตา ไม่ซีดจาง

มาชมรูปต้นแม่ (ไอยเรศรวงข้าวโพดต้น 1) กันเลยดีกว่าครับ (ถ่ายเมื่อวันที่ 17/05/2554)

ช่อดอกด้านบนจะเสียทรงไปหน่อยเนื่องจากโดนใบเบียดตอนอยู่ในสวนครับ

ช่อดอกต้นรวงข้าวโพด ไกล้ ๆ ครับสีเข้มจัง อิอิ

ดูมุมนี้กันบ้างครับ

ต้นพ่อเจ้าของเกสร : ไอยเรศดอกใหญ่ช่อยาว สีเข้มมาก (พัฒนาโดยคุณลุงบัญชา)

ซึ่งจุดเด่นของไอยเรศต้นพ่อไม้นี้มีดังนี้ครับ

• ฟอร์มช่อดอกยาวมาก ๆ เป็นรวงได้รูป
• ดอกมีสีม่วงเข้มมาก ๆ
• ฟอร์มดอกสวยใหญ่กว่าเหรียญห้านิดหน่อย

มาชมรูปต้นพ่อ (ไอยเรศดอกใหญ่ช่อยาว สีเข้มมาก) กันต่อครับ (ถ่ายเมื่อวันที่ 17/05/2554)

ลองดูรูปเทียบระหว่างดอกต้นแม่ และต้นพ่อดูนะครับ

ต้นพ่อจะดอกใหญ่และเข้มกว่าต้นแม่มาก ๆ  ซึ่งต้นแม่ก็เข้มแล้ว นะครับพอมาเทียบกับต้นพ่อเลย จ๋อยไปเลย

เลยถือฤกษ์งามยามดีในวันวิสาขบูชา (เกี่ยวกันไหม 5555 ) จับไอยเรศสองเชือกมาผสมกัน เพื่อมวลมนุษย์จะได้ชื่นชมกับลูกๆหลานๆ ที่ได้รับการพัฒนาให้ดีขึ้นกันต่อไป  (เพื่อมวลมนุษย์ เลยหรอ?? ดูเหมือนกำลังกู้โลกอะไรประมาณนั้น อิอิ)

โดยแม่ และพ่อที่นำมาใช้ทำในครั้งนี้ คือเจ้า ไอยเรศรวงข้าวโพด ช่อยาว และแน่น (ไม้ช่อ 2 แต่คุณภาพเกินตัว) กับ เจ้าไอยเรศช่อแน่น ๆ ซึ่งออกดอกดกมาก เลยทีเดียว หวังจะให้ได้ลูกไม้ที่ ช่อแน่นดอกดกเหมือนต้นพ่อ ความยาวของต้นแม่ (ต้นแม่ก็แน่นไม่แพ้กัน) อีกทั้งยังมีสีเข้มสะดุดตาของต้นแม่เพิ่มเข้าไปอีก

ตอนนี้ก็หวังแต่ว่า เจ้า “ไอยเรศรวงข้าวโพด” จะติดฝักตั้งท้องจนได้ออกมาเป็นไม้ขวดหรือป่าว  สาธุ…. (ถึงกลับต้องบนบาน กันเลยหรอ??)

ต้นแม่ถือฝัก : ไอยเรศรวงข้าวโพด (พัฒนาโดยคุณลุงบัญชา)

ปัจจุบันเป็นไม้ช่อที่ 2 ซึ่งเห็นแววตั้งแต่ตอนเป็นไม้ช่อแรกในปี 2553 แล้วครับ โดยไม้ต้นนี้เป็นไม้ สวยสุดในชุด (35 ต้น) ที่ทางสวนรับมาเลี้ยงตั้งแต่ตอนที่ยังเป็นไม้นิ้ว จากสวนคุณลุงบัญชา ซึ่งจุดเด่นของไอยเรศไม้นี้มีดังนี้ครับ

• ทรงต้นสวย ใบหนา แถมยังไม่ยาวเก้งก้าง
• ฟอร์มช่อดอกยาว โดยที่ช่อยังแน่นเป็นทรงกระบอกคล้ายรวงข้าวโพดอีกต่างหาก (โดยปกติหากช่อยาวก็จะไม่แน่น, หากแน่นก็จะไม่ยาว)
• ดอกมีสีม่วงเข้ม สะดุดตา ไม่ซีดจาง

มาชมรูปต้นแม่ (ไอยเรศรวงข้าวโพดต้น 1) กันเลยดีกว่าครับ (ถ่ายเมื่อวันที่ 17/05/2554)

ช่อดอกด้านบนจะเสียทรงไปหน่อยเนื่องจากโดนใบเบียดตอนอยู่ในสวนครับ

ช่อดอกต้นรวงข้าวโพด ไกล้ ๆ ครับสีเข้มจัง อิอิ

ดูมุมนี้กันบ้างครับ

ต้นพ่อเจ้าของเกสร : ไอยเรศดอกดกช่อแน่นมาก (พัฒนาโดยคุณลุงบัญชา)

ซึ่งจุดเด่นของไอยเรศต้นพ่อไม้นี้มีดังนี้ครับ

• ทรงต้นสวย ใบใหญ่หนา
• ฟอร์มช่อดอกแน่นมาก ๆ ช่อไม่สั้นจนเกินไป
• ดอกมีสีม่วง ถึงจะไม่เข้ม แต่ก็ไม่ซีดจาง
• ให้ดอกเก่งมาก ปีนี้ให้ดอกดกถึง 6 ช่อ

มาชมรูปต้นพ่อ (ไอยเรศดกช่อแน่นมาก) กันต่อครับ (ถ่ายเมื่อวันที่ 17/05/2554)

ลองดูรูปเทียบระหว่างดอกต้นแม่ และต้นพ่อดูนะครับ

ดอกต้นแม่จะมีสีเข้มกว่า ดอกต้นพ่อจะอ่อนกว่านิดหน่อยแต่ได้ฟอร์มที่สวยกว่า

การปลูกด้วยออสมันด้า

การปลูกโดยใช้ออสมันด้าอัดลงกระถางนั้น โดยทั่ว ๆ ไปใช้ปลูกกล้วยไม้ประเภทซิมโพเดี้ยล เช่น คัทลียา และหวาย  เป็นต้น  โดยขนาดของภาชนะจะต้องสัมพันธ์กับขนาดของต้นกล้วยไม้ สำหรัยหวาย และคัทลียานั้น หากเป็นลูกกล้วยไม้ขนาดเล็ก ความสูงของลำต้นกับความกว้างของกระถางเกือบจะพอ ๆ กัน เช่น ต้นสูง 1 นิ้ว ก็ควรจะปลูกลงกระถางขนาดปากกว้าง 1 นิ้วด้วย และจะปล่อยจนต้นไม้สูงประมาณ 2 นิ้วหรือกว่านั้นนิดหน่อย แต่ถ้าเป็นต้นไม้สูง 5-6 นิ้ว ขนาดที่เหมาะสมก็คงจะเป็นเพียงขนาดกระถาง 3 นิ้วเท่านั้น การใช้กระถางที่ใหญ่เกินไปจะส่งผลให้ความชื้นในกระถางมีมากเกินความจำเป็น และรากก็จะได้อากาศน้อยลง เป็นเหตุให้กล้วยไม้โตช้ากว่าปกติ โดยวิธีการอัดออสมันด้า มีขั้นตอนดังต่อไปนี้

1. ใช้ถ่านหรืออิฐก้อนขนาดพอสมควร ใส่ก้นกระถาง เพื่อให้การระบายน้ำสะดวก หากจำเป็นต้องใช้กระถางค่อนข้างใหญ่เนื่องจากต้นที่ปลูกมีขนาดใหญ่ เช่น กระถาง 5-6 นิ้ว ก็ใช้อิฐหรือถ่านรองที่ก้นกระถางโดยให้มีความสูงไม่ควรเกินครึ่งหนึ่งของความสูงกระถาง
2. เตรียมเส้นใยออสมันด้าให้สะอาด แล้วตัดเส้นใยออกเป็นท่อนสั้น ๆ ประมาณ 1-2 นิ้ว
3. เตรียมต้นกล้วยไม้ ใช้กรรไกรคม ๆ ขริบรากเก่าออกเสียบ้าง เหลือรากเอาไว้พอควรเพื่อกันต้นโยกเอน (หากปล่อยรากเก่าไว้ยาวมักเน่าเมื่อถูกความชื้นได้สักระยะ ) หลักจากนั้นนำเส้นใยออสมันด้ารวมเป็นกลุ่มเล็ก สอดเข้าไประหว่างราก เพื่อให้รากกระจายตัวกันให้มากที่สุด (จะทำให้รากไม่เน่าง่าย)
4. นำกล้วยไม้ที่กระจายรากด้วยออสมันด้าแล้ว ตั้งลงในกระถางในระดับที่ไม่สูงไม่ต่ำเกินไปจากขอบกระถาง จากนั้นใช้เส้นใยออสมันด้าอัดลงไปบริเวณที่ว่างระหว่าง โคนต้นกับขอบกระถางโดยอัดจากรอบนอกเข้าไปหาจุดศูนย์กลางให้เต็มกระถาง และไม่ควรให้ออสมันด้ากลบโคนต้นหรือปกคลุมส่วนของเหง้า หรือตาที่จะเกิดหน่อใหม่ เพราะอาจจะส่งผลให้ตาใหม่ที่งอก หรือต้นอ่อนต้นใหม่เน่าได้ง่าย

สรุปจาก : หนังสือเรื่อง “กล้วยไม้” โดยศาสตราจารย์ระพี สาคริก

ลักษณะทั่วไปของกล้วยไม้

กล้วยไม้ เป็นพืชสามัญที่มีส่วนต่าง ๆ สมบูรณ์ เช่น เดียวกันกับพืชอื่น ๆ ที่พบเห็นอยู่ทั่วไป คือ มี ต้น ราก ใบ ดอก และผล  กล้วยไม้เป็นพืชในจำพวกใบเลี้ยงเดี่ยว เช่นเดียวกับ หญ้า กล้วย อ้อย ว่านต่าง ๆ ลักษณะที่พอจะสังเกตเห็นได้ชัดเจนสำหรับพืชจำพวกนี้ก็คือ มีใบซึ่งเส้นใบขนานกันตามความยาวของใบ หากวิเคราะห์ส่วนที่เป็นลำต้นโดยการตัดดอกดู จะพบว่าเนื้อในของลำต้นเสมอกันโดยตลอด ไม่มีแก่นไม้ ไม่มีการแบ่งแยกเป็นเปลือกไม้และเนื้อไม้ อย่างพืชใบเลี้ยงคู่ เช่น กุหลาบ ชบา พุทรา ฯลฯ  รากของกล้วยไม้ไม่มีรากแก้ว แต่มีระบบราก เช่น เดียวกับอ้อย ขิง ข่า และ ยังมีกล้วยไม้ไม่น้อยชนิดที่มีระบบรากเป็นรากอากาศ และอาศัยอยู่ตามกิ่งของต้นไม้ใหญ่ ๆ ในป่า หากจะนำเอาลักษณะสิ่งต่าง ๆ ของกล้วยไม้แต่ละส่วนมาศึกษาได้ดังนี้

ลักษณะต้นกล้วยไม้

เนื่องจากกล้วยไม้เป็นพืชวงศ์ใหญ่ จึงมีวิวัฒนาการอย่างกว้างขวาง และมีขอบเขตคลุมเอาพืชไว้หลายร้อยสกุล ลักษณะของพืชในวงศ์นี้จึงแตกต่างกันอย่างกว้างขวางด้วย ดังนั้นลำต้นกล้วยไม้จึงมีลักษณะ และนิสัยที่แตกต่างกันไปอย่างเด่นชัด จึงได้แบ่งแยกประเภทของลำต้นกล้วยไม้ให้เห็นเด่นชัดดังนี้

กล้วยไม้ซึ่งมีลักษณะเป็นลำต้นปกติ

เป็นกล้วยไม้ซึ่งมีลักษณะเป็นลำต้นปกติ คือ มีข้อ มีปล้อง ตามแบบของลำต้นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวทั่ว ๆ ไป ส่วนเหนือที่ติดกับข้อจะมีตาที่จะแยกเป็นหน่ออ่อน กิ่งอ่อน หรือช่อดอก ก็ได้  ลำต้นกล้วยไม้ประเภทนี้จะเห็นได้จากกล้วยไม้ในประเภทโมโนโพเดี้ยล (Monopodial) คือกล้วยไม้ที่มีการเจริญเติบโตออกไปทางส่วนยอดเรื่อย ๆ โดยไม่มีขอบเขตจำกัด เช่น แวนด้า, เอื้องกุหลาบชนิดต่าง ๆ เป็นต้น

ภาพที่ 1 : ตัวอย่างกล้วยไม้ที่การเจริญ และรูปทรงแบบโมโนโพเดี้ยล

1. ราก (root)
2. ใบอ่อน และยอดอ่อน (young leaf and terminal)
3. ช่อดอกเจริญออกจากด้านข้างของลำต้น (lateral inflorescence)
4. ดอก (flower)

ภาพที่ 2 : ตัวอย่างกล้วยไม้ที่การเจริญ และรูปทรงแบบโมโนโพเดี้ยล

แอสโคเซ็นด้า เมด้าอาโนลด์ (Ascocenda Meda Arnold)

1. ราก (root)
2. กาบใบหุ้มห่อลำต้น (leaf sheath)
3. ใบ (leaf)
4. ช่อดอก (inflorescence)
5. ใบอ่อนและยอด (young leaf and terminal)
6. ดอก (flower)
7. ก้านช่อเกิดจากข้อด้านข้างของลำต้น

กล้วยไม้ประเภทที่ไม่มีลักษณะเป็นลำต้นปกติ

กล้วยไม้ประเภทนี้ จะมีลักษณะผิดเพี้ยนไปจากลำต้นปกติ เนื่องจากการที่ต้องปรับตัวให้เข้ากับสภาพสิ่งแวดล้อม โดยมีตาสามารถแตกหน่อ หรือแทงช่อดอกออกจากส่วนอื่น จะมีส่วนที่ทำหน้าที่แทนลำต้น หรือเรียกได้ว่าเป็นลำต้นที่เปลี่ยนแปรสภาพก็ได้ และเมื่อสภาพเปลี่ยนไปเราก็เรียกชื่อเปลี่ยนไปเช่นกัน เช่น กล้วยไม้ประเภทที่มีการเจริญเติบโต และรูปทรงเป็นชิมโพเดี้ยล (sympodial) เป็นกล้วยไม้ที่เจริญไปตามแนวนอนด้วยเหง้า (rhizome) เช่นกล้วยไม้ในสกุลคัทลียา สกุลเด็นโดรเบี้ยม (หวาย) สกุลเอพิเด็นดรั้ม และออนซิเดี้ยม เป็นต้น

ภาพที่ 3 : กล้วยไม้ที่เจริญเติบโตและรูปทรงแบบ ซิมโพเดี้ยล (Sympodial)

ซึ่งจะมีเหง้า นอนทอดไปตามเครื่องปลูก มีข้อและปล้อง เสมือนลำต้น ทิศทางของยอดอ่อนอยู่ด้านที่แตกหน่อ

กล้วยไม้ประเภทนี้หากเราดูเพียงผิวเผินอาจจะคิดว่าส่วนที่ชูใบขึ้นมาจากพื้นซึ่งกล้วยไม้นั้นขึ้นอยู่คือ ลำต้น ตามหลักแล้ว ส่วนที่เป็นลำต้น น่าจะเป็นส่วนที่เจริญต่อ ๆ ไปได้โดยมีส่วนยอดแตกใบอ่อน ยอดอ่อนต่อไป แต่หน่อของซิมโพเดี้ยม เช่นคัทลียา หรือหน่อของหวาย ที่ตั้งขึ้นจากพื้นนั้น เมื่อสุดแล้วไม่เจริญต่อไปอีก ส่วนที่เจริญแตกยอดต่อไปเรื่อย ๆ ก็คือส่วนที่มักจะนอนราบอยู่กับพื้นซึ่งกล้วยไม้นั้นขึ้นอยู่ ซึ่งจะเห็นได้จากการแตกหน่อ ส่งก้านชูใบขึ้น เมื่อใบคลี่เต็มที่แล้วก็จะแตกหน่อใหม่ ส่งใบใหม่ขึ้นมาอีก ดังนั้นยอดที่แท้จริงของกล้วยไม้ประเภทซิมโพเดี้ยลก็คือส่วนที่แตกหน่อใหม่ ซึ่งจะนอนราบอยู่กับพื้น  เราสามารถสรุปได้ว่า เหง้า คือส่วนที่ทำหน้าที่เป็นลำต้นของกล้วยไม้ในประเภทซิมโพเดี้ยม กล้วยไม้หลายสกุลหลายชนิดในประเภทนี้มีส่วนก้านใบที่อวบอ้วน เก็บน้ำเก็บอาหารได้มาก ซึ่งเราเรียกชื่อส่วนนี้โดยเฉพาะ “ลำลูกกล้วย” และส่วนลำลูกกล้วยนี้ยังมีข้อปล้อง มีตา อาจจะแตกเป็นหน่อ เกิดเป็นเหง้าเล็ก ๆ เจริญเติบโตเป็นระบบซิมโพเดี้ยมใหม่ต่อไปได้อีก

สรุปจาก : หนังสือเรื่อง “กล้วยไม้” โดยศาสตราจารย์ระพี สาคริก

องค์ประกอบสำคัญที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของกล้วยไม้มีดังนี้

-  ส่วนประกอบสำคัญอันเนื่องมาจากสิ่งแวดล้อม

1.1  แสงสว่าง

1.2  ความชุ่มชื้น

1.3  อุณหภูมิ

1.4  บรรยากาศ

-  ส่วนประกอบสำคัญอันเนื่องมาจากการบำรุงรักษา

1.5  สภาพโรงเรือนกล้วยไม้

1.6  เครื่องปลูก ภาชนะ วิธีการปลูก และการบำรุงรักษา

1.7  อาหาร

1.8  การป้องกันกำจัด โรค แมลง และศัตรูอื่น ๆ

1.1  แสงสว่าง

แสงสว่าง (Light) เป็นตัวช่วยให้น้ำที่อยู่ในใบ กับแก็สคาร์บอนไดอ๊อกไซด์ ที่ต้นไม้ดูดจากอากาศมีปฏิกิริยากัน ประกอบกับวัตถุสีเขียวในใบไม้ซึ่งเรียกว่า คลอโรฟิล (chlorophyll) ทำให้เกิดเป็นน้ำตาลกลูโคส (glugose) เก็บไว้  และเมื่อกล้วยไม้หายใจเอาแก็สอ๊อกซิเจนเข้าไปก็จะเกิดปฏิกิริยากับน้ำตาลกลูโคส ทำให้เกิดเป็นพลังงานสำหรับสร้างความเจริญเติบโต

6 CO2 + 6 H2O –> C6 H12 O6 + 6O2

แต่อย่างไรกล้วยไม้แต่ละชนิด แต่ละสกุล ก็ต้องการแสงสว่างมากน้อยผิดกัน จะสังเกตุได้จากธรรมชาติที่กล้วยไม้ชนิดนั้น ๆ ขึ้นอยู่ตามป่า เมื่อมนุษย์นำมาผสมเป็นลูกผสม ลักษณะเหล่านี้ก็จะติดไปถึงลูกหลานได้มากบ้างน้อยบ้าง และในสภาพที่เรานำมาเลี้ยง ดูจึงจำเป็นต้องใช้โรงเรือนซึ่งมีลักษณะการให้แสงสว่างผ่านคล้าย ๆ กับของธรรมชาติตามคงามต้องการของกล้วยไม้นั้น ๆ ฉะนั้นเมื่อเราคิดจะปลูกสร้างเรือนกล้วยไม้ขึ้น ก็จำเป็นที่จะต้องตามใจกล้วยไม้ ซึ่งเราจะรู้ได้ก็ด้วยการศึกษา หมั่นสังเกตด้วยไหวพริบ และใช้หลักวิชาเป็นเครื่องประกอบด้วย

1.2  ความชุ่มชื้น

ความชุ่มชื้น (Humidity)  ในทัศนะของผู้เลี้ยงกล้วยไม้ ความชุ่มชื้นนั้นความถึง ความชุ่มชื้นที่กล้วยไม้นำไปใช้ประโยชน์ได้ เช่นความชุ่มชื้นในอากาศรอบ ๆ ต้นกล้วยไม้ ความชุ่มชื้นของเครื่องปลูก และความชุ่มชื้นตามฤดูกาล  เนื่องจากน้ำ เป็นตัวละลายอาหารให้แก่กล้วยไม้ และมีหน้าที่หล่อเลี้ยงกล้วยไม้ให้สดชื่น และคงรูปร่างอยู่ได้นอกจากนั้นการที่กล้วยไม้สร้างน้ำตาลกลูโคสได้ก็จำเป็นต้องอาศัยน้ำและคาร์บอนไดอ๊อกไซด์ โดยมีแสงสว่าง และคลอโรฟิลช่วยเหลือ ฉะนั้น น้ำ หรือความชุ่มชื้นจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิตกล้วยไม้

1.3  อุณหภูมิ

อุณหภูมิหรือความอบอุ่น (Temperature) ช่วยให้เกิดปฏิกิริยาทางเคมีในร่างกายของกล้วยไม้ เช่น การสร้างน้ำตาลกลูโคส การดูดอาหาร การสร้างส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ซึ่งจำเป็นต้องอาศัยอุณหภูมิที่พอเหมาะสำหรับกล้วยไม้แต่ละสกุล  ดังจะสังเกตเห็นจากตัวอย่างที่ว่า ในฤดูที่อากาศเย็นจัดกล้วยไม้มักจะพักตัวไม่เจริญเติบโต บางชนิดอาจมีการเจริญเติบโตบ้างแต่ก็จะช้ากว่าปกติ

1.4  บรรยากาศ

บรรยากาศ (Atmospheric Air) หมายถึงบรรยากาศตามธรรมชาติ ซึ่งล้อมรอบตัวเรา และกล้วยไม้ ซึ่งมีก๊าซคาร์บอนไดอ๊อกไซด์ที่กล้วยไม้ใช้สร้างน้ำตาลกลูโคส และมีก๊าซอ๊อกซิเจนที่กล้วยไม้ใช้หายใจ นอกจากนี้อากาศยังเป็นสื่อนำความอบอุ่น ความชื้น เพื่อถ่ายเทให้กับต้นกล้วยไม้ สำหรับส่วนผสมของอากาศตามธรรมชาติไม่มีความสำคัญมากนัก เพราะเราไม่สามารถควบคุมได้ แต่การหมุนเวียนถ่ายเทอากาศภายในโรงเรือนกล้วยไม้ จะทำให้กล้วยไม้ได้รับอากาศที่บริสุทธิ์อยู่เสมอ และยังจะช่วยให้น้ำในร่างกายกล้วยไม้ระเหยออกตามรูตามผิวใบ ซึ่งเราเรียกว่า stomata อันเป็นการคายน้ำ ทางการหายใจของกล้วยไม้ การระเหยของน้ำออกทางใบจะช่วยให้กล้วยไม้ดูดน้ำ ดูดอาหารขึ้นมาทางรากได้มากขึ้น ซึ่งในฤดูแล้งกล้วยไม้จะได้รับความชุ่มชื้นไม่มากนัก ธรรมชาติจึงได้หาวิธีป้องกันการระเหยน้ำออกจากร่างกายโดยการทิ้งใบเสียบ้างเพื่อตัดทางระเหยของน้ำให้น้อยลง

1.5  สภาพโรงเรือนกล้วยไม้

สภาพโรงเรือนกล้วยไม้ ในแง่ของสุขลักษณะของกล้วยไม้ นับเป็นสิ่งสำคัญอีกสิ่งหนึ่งที่เราจำเป็นต้องพิจารณา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อเราจำเป็นจะต้องมีการสร้างโรงเรือนกล้วยไม้ ควรจะคำนึงถึงการออกแบบเรือนให้เหมาะกับความต้องการของกล้วยไม้ที่เราจะปลูกเลี้ยง

1.6  เครื่องปลูก ภาชนะ วิธีการปลูก และการบำรุงรักษา

สภาพ และคุณสมบัติของเครื่องปลูก เครื่องปลูกกล้วยไม้มีหลายชนิดหลายอย่าง แต่ก็ต้องมีคุณสมบัติตามความต้องการของกล้วยไม้ เช่น ความทนทานไม่ผุง่ายอุ้มน้ำดีพอสมควร ฯลฯ  ซึ่งจะได้กล่าวโดยละเอียดในเรื่องเครื่องปลูก เฉพาะถ้าเครื่องปลูกมีคุณสมบัติไม่เหมาะสมกับความต้องการของกล้วยไม้แล้ว กล้วยไม้ก็จะไม่เจริญงอมงามเท่าที่ควร

1.7  อาหาร

อาหารกล้วยไม้ หรือปุ๋ย แต่ก่อน เรามักจะคิดกันว่ากล้วยไม้เกาะอยู่ตามต้นไม้คงจะไม่ต้องการอาหารจำพวกปุ๋ย กินแต่อากาศก็พอแล้ว โดยไม่ได้นึกว่าการที่กล้วยไม้เกาะอยู่ตามคบไม้นั้น เมื่อเปลือกไม้ผุ ก็จะสลายกลายเป็นปุ๋ยแก่กล้วยไม้ แต่ในปัจจุบันนักเลี้ยงกล้วยไม้มีความเข้าใจในเรื่องนี้ดีขึ้น แต่ก็ยังมีอีกหลายคนที่ยังไม่เข้าใจ หากแต่เห็นเขาใส่ปุ๋ยกล้วยไม้ ก็ใส่ตามเขาไปโดยไม่ได้มีความเข้าใจลึงซึ้งในเรื่องนี้เลย

1.8  การป้องกันกำจัด โรค แมลง และศัตรูอื่น ๆ

ศัตรูกล้วยไม้ มีความสำคัญสำหรับกล้วยไม้ในด้านเป็นตัวทำลาย หรือเป็นอุปสรรคสำคัญอันหนึ่ง จึงจำเป็นจะต้องศึกษาไว้เพื่อหาทางป้องกันและกำจัดศัตรูแต่กลับทำลายกล้วยไม้ของตนเอง หรือที่ร้ายที่สุด คือการบั่นทอนสุขภาพของตนเองโดยไม่รู้ตัว

สรุปจาก : หนังสือเรื่อง “กล้วยไม้” โดยศาสตราจารย์ระพี สาคริก